Zasięg
Zasięg
redakcja
Redakcja
Ogłoszenia
Ogłoszenia
Reklama
Reklama
Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 25 września 2020**Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 25 września**Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 25 września**


wydanie pruszkowsko-grodziskie (nr 441), 2012-06-22
Macewy wróciły na cmentarz

GRODZISK MAZOWIECKI W ubiegły piątek na cmentarz żydowski w Grodzisku Mazowieckim trafiły dwie macewy. Płyty przypadkowo odnalazła jedna z mieszkanek podczas prac ziemnych na swojej posesji . To już drugie tego typu odkrycie na terenie miasta w ciągu ostatnich dwóch lat

Kto i kiedy przywiózł macewy na ul. Dolną w Grodzisku Mazowieckim, położoną w dosyć dużej odległości od cmentarza żydowskiego, tego nie wiadomo. Kobieta, która znalazła płyty w swoim ogródku, mieszka tam od trzech lat. Dom przy ul. Dolnej odziedziczyła po dziadku, który kupił go w latach 60. ubiegłego wieku.
Macewy tkwiły w ziemi na głębokości około 0,5 metra. Płyty, mimo uszkodzeń zachowały się w dosyć dobrym stanie. - Kobieta nie wiedząc, co począć z takim znaleziskiem, zadzwoniła do urzędu miasta, a tam ktoś skierował ją do mnie – mówi Łukasz Nowacki z grodziskiego centrum kultury. - Macewy znalazł jej mąż i syn podczas kopania dołu na kompostownik. Są one fragmentami różnych nagrobków.
W ubiegły piątek pracownicy Zakładu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej przetransportowali płyty na kirkut przy ul. Żydowskiej. - Cieszę się, że pani, która znalazła macewy, zachowała się w ten sposób – dodaje Nowacki. - Dzięki temu kolejne ślady obecności społeczności żydowskiej zostały odkryte, a fragmenty nagrobków wróciły we właściwe miejsce.
To nie pierwsze tego typu znalezisko na terenie miasta. W 2010 roku doszło do przeniesienia z podwórza domu komunalnego przy ul. Traugutta 10 macew. Inicjatorami akcji byli społecznicy z projektu „Ulica Żydowska”. - Uznaliśmy, że skoro przez 70 lat miasto tolerowało taki stan, to przeniesiemy macewy sami – wspomina Robert Augustyniak z projektu „Ulica Żydowska”. - Okazało się jednak, że możemy liczyć na wsparcie władz samorządu. Nasze zabiegi i przygotowania trwały kilka miesięcy, ale finalnie 10 płyt nagrobnych trafiło z powrotem na kirkut, położony po drugiej stronie ul. Traugutta. Trzy z nich były niemal całe, reszta w kawałkach. Cieszy mnie postawa mieszkanki, która macewy znalazła na swojej posesji i poinformowała o tym nas i urząd miasta. To godne naśladowania. Takich zabytków może na terenie miasta kryć się więcej.
Twórcy projektu „Ulica Żydowska” od kilku lat starają się utrwalać przy różnych okazjach, za pomocą odmiennych form, dzieje społeczności żydowskiej, zamieszkującej Grodzisk Mazowiecki przez kilkaset lat, aż do tragicznego jej końca w 1941 roku. Wówczas Niemcy okupujący Polskę wywieźli Żydów do getta w Warszawie, a następnie do obozu zagłady w Treblince.
Najważniejszym i jednym z niewielu zabytków materialnych świadczącym o bytności Żydów w Grodzisku Mazowieckim jest kirkut przy ul. Żydowskiej. Nekropolia powstała w XVIII wieku i do czasu powstania cmentarza na Bródnie była miejscem pochówku warszawskich Żydów. Kirkut uległ częściowemu zniszczeniu podczas pierwszej wojny światowej, jednak największe spustoszenie przyniosła okupacja niemiecka podczas drugiej wojny światowej. Nagrobki były wywożone i wykorzystywane do utwardzania ulic, prac budowlanych. Rozebrany został ceglany mur okalający cmentarz.
Po wojnie proces dewastacji trwał, a na terenie nekropolii siedzibę znalazły firmy, m.in. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska”. Macewy zebrano w jednym miejscu, a teren cmentarza ograniczono do minimum. Do dnia dzisiejszego działa tam składnica złomu. Od 1996 roku grodziski kirkut wpisany jest do rejestru zabytków.
Obecne władze miasta zapowiedziały uporządkowanie terenu i przywrócenie pierwotnej funkcji. - Burmistrz zapowiedział wybudowanie lapidarium i na to czekamy – mówi Robert Augustyniak. - Aż się prosi, żeby w tym miejscu utrwalić kilkusetletnią obecność tej społeczności w Grodzisku Mazowieckim.
Sławomir Krejpowicz
Brak komentarzy

dodaj komentarz
komentarz będzie widoczny po akceptacji przez administratora
nick:
Komentarz:

wprowadź liczbę z obrazka pomniejszoną o "jeden":         

Wydanie:
PIASECZYŃSKO-URSYNOWSKIE
· Krupnik show
· Bez goli w Złotokłosie
· Wraca Grand Prix Piaseczna
· Piaseczno w kryzysie?
· Kacper Mościcki koszykarskim królem Góry Kalwarii!
· Medale dla piaseczyńskich pingpongistów
· Pobiegła po brąz i życiowy rekord
· Laurze uciekły dwa punkty
· Siatkarki z Mysiadła szóste w Polsce
· Perła pokonała Jedność
· Triumf dziewięciolatki z Piaseczna
· Hat trick Gajowniczka dał Lesznowoli trzy punkty
· Młodzież grała na piasku
· Derbowa sobota
· Młodzi siatkarze na medal
· Podwójny Mistrz Polski!
Wydanie:
PRUSZKOWSKO-GRODZISKIE
· Mistrzowie fechtunku w akcji
· KS Raszyn dobrze radzi sobie w IV lidze
· Wychować mistrzów ping-ponga
· Bieg Pamięci Powstańczej
· Młodzi mistrzowie fechtunku
· Wirtuozi piłki nożno-stołowej
· Siatkarki GLKS-u Nadarzyn zaczynają nowy sezon
· Heroski są wśród nas
· Ogromny sukces młodych siatkarek
· Łowcy futbolowych talentów
· Ach, ten niesamowity Hou
· Turniej piłkarski o puchar senatora
· Szybko, szybciej po mistrzostwo
· KS Raszyn awansował do IV ligi!
· Ścigali się aż miło
· Hala pełna mistrzów i gwiazd
Wydanie:
GRÓJECKIE
· Puchar Sielanki dla Mazowsza
· MKS Grójec najlepszy w Pierwszym Koszykarskim Kroku
· I i II runda Rallycross Cup w Słomczynie
· 14 medali karateków z Chynowa
· Turniej o puchar Justyny Kozdryk
· Na biegaczy czekały na mecie jabłka
· Skorupski wreszcie w czołówce
· Zwycięska (srebrny medal) próba sił i nerwów Justyny Kozdryk
· Sukces karateków z Chynowa
· Grot Chynów brylował na Opolszczyźnie
· Grójczanie triumfują w Radomiu
· Grad medali karateków Grota Chynów
· Ma żal, że „spadła” z podium
· Pierwsi już w finale
· Pikniki i festyny w gminach
· Noc Świętojańska pełna atrakcji
© 2005-2020  Kurier poludniowy    •    Wszystkie prawa zastrzeżone    •    projekt i wykonanie: iQuest