Zasięg
Zasięg
redakcja
Redakcja
Ogłoszenia
Ogłoszenia
Reklama
Reklama
Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 18 sierpnia 2017**Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 18 sierpnia 2017**Najbliższe wydanie Kuriera Południowego ukaże się 18 sierpnia 2017 **


wydanie piaseczynsko-ursynowskie (nr 658), 2017-02-17
UB zadbało, by został zapomniany

KONSTANCIN-JEZIORNA Janusz Kłos od kilku lat zabiega o upamiętnienie Henryka Stokowskiego, zamordowanego przez siepaczy z Urzędu Bezpieczeństwa w konstancińskim Białym Dworku. Jest szansa, że w centrum uzdrowiska niebawem stanie tablica poświęcona żołnierzowi Armii Krajowej

Mury Białego Dworku u zbiegu ul. Wierzejewskiego i Jagiellońskiej do dziś skrywają wiele tragicznych tajemnic. Nikt nie wie, ile osób w nim bito i torturowano, a ile zamordowano. Do tej pory nie odnaleziono żadnych dokumentów będących dowodem zbrodni funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa, którzy ulokowali się w stylowej willi w połowie 1945 roku.

Zmasakrowane ciało
Być może nigdy nie dowiedzielibyśmy się, w jaki sposób zakończył życie st. strz. Henryk Stokowski ps. Jaskółka, gdyby nie upór w dochodzeniu prawdy, jakim wykazał się Janusz Kłos z Konstancina-Jeziorny. Urodzony w 1914 roku Stokowski był pierwszym mężem matki Janusza Kłosa.
– Nigdy nie spotkałem tego człowieka, ale jestem z nim emocjonalnie związany. Jako małe dziecko widziałem, jak mama przeżywała jego śmierć, pokazywała zdjęcia z albumu i opowiadała, że walczył w Powstaniu Warszawskim i w wielkiej bitwie partyzanckiej w Piskórce w Lasach Chojnowskich. To wszystko utkwiło mi w pamięci. Dlatego kiedy mama zmarła, postanowiłem dokończyć jej dzieło – tłumaczy 67-latek.
Henryk Stokowski tuż przed wojną był w wojsku, brał udział w kampanii wrześniowej, a następnie trafił do niewoli niemieckiej. Gdy powrócił w rodzinne strony, związał się z Armią Krajową. Dlatego w 1945 roku na celownik wzięli go funkcjonariusze z powstałej w Konstancinie-Jeziornie placówki UB, dowodzonej przez szkolonego w Związku Radzieckim Romana Jabłońskiego. Zabrali „Jaskółkę” z domu w Nowym Wierzbnie pod koniec września 1945 roku. AK-owca poddano okrutnym torturom i wielogodzinnym przesłuchaniom, w wyniku których najprawdopodobniej w nocy z 28 na 29 września zmarł. – UB zniszczyło całą dokumentację na ten temat. Jednak w archiwach Instytutu Pamięci Narodowej, chyba przez przypadek, zachowały się akta śledztwa prokuratorskiego przeprowadzonego w sprawie mordu. Dotarłem do nich dopiero teraz. Z zeznań matki wynikało, że ciało Henryka Stokowskiego było zmasakrowane. Miał zmiażdżone palce, powyrywane paznokcie, boki i całe stopy sine, a na przegubach rąk pozostały ślady spętania i wieszania. Jako oficjalny powód śmierci podano atak serca – opowiada Janusz Kłos. Henryk Stokowski osierocił pięciomiesięczną córkę i dwuletniego syna.

Nie ma dokumentów, nie ma sprawy
Zofia Stokowska jeszcze w październiku 1945 roku zaczęła walkę o ukaranie morderców męża. Napisała do prezydenta Bolesława Bieruta, do rejonowej prokuratury wojskowej i powiatowej komórki Polskiej Partii Robotniczej. Kancelaria głowy państwa zapewniała, że „winni śmierci zostaną postawieni przed sądem i ukarani”. Jednak sprawa została zamieciona pod dywan. Kiedy nadeszła chwilowa odwilż i w 1956 r. nastały rządy Władysława Gomułki, Zofia Stokowska ponownie zawiadomiła prokuraturę, ale i tym razem śledztwo umorzono. Do śmierci w 1992 roku nie doczekała się sprawiedliwości. Przez ponad pół wieku nikt oficjalnie nie napisał, że „Jaskółka” został zakatowany przez bezpiekę.
– Skoro nie było dokumentów, uznano, że nie ma tematu – podsumowuje Janusz Kłos.
Sprawa jednak nie dawała mu spokoju. Kiedy w 2013 roku rozpoczęto obchodzenie Dnia Żołnierzy Wyklętych, zaczął starania o upamiętnienie Henryka Stokowskiego. Korespondował z archiwami i w końcu – z pomocą Tomasza Łabuszewskiego z Instytutu Pamięci Narodowej – dostał potwierdzenie, że „Jaskółka” zginął z rąk funkcjonariuszy UB w placówce w Konstancinie-Jeziornie.
Janusz Kłos przekonał już władze miasta o potrzebie umieszczenia tablicy, która będzie upamiętniała Henryka Stokowskiego. Długotrwałe procedury jeszcze trwają, ale wedle planów, ma ona zawisnąć w pobliżu Białego Dworku. Dawna katownia i teren wokół niej jest własnością samorządu Mazowsza.
– Już zwróciłem się do urzędu marszałkowskiego o sprzedaż gminie trójkątnego terenu u zbiegu ulic Wierzejewskiego i Jagiellońskiej, gdzie będzie utworzone miejsce pamięci. Czekam na odpowiedź – informuje burmistrz Kazimierz Jańczuk.

Piotr Chmielewski
Brak komentarzy

dodaj komentarz
komentarz będzie widoczny po akceptacji przez administratora
nick:
Komentarz:

wprowadź liczbę z obrazka pomniejszoną o "jeden":         

Wydanie:
PIASECZYŃSKO-URSYNOWSKIE
· Poczuj średniowiecze, a potem spójrz w gwiazdy
· Pożar przy Strusiej
· Znamy projekty do budżetu obywatelskiego
· Konkurs na dyrektora od nowa
· Nadciąga nowa rewolucja śmieciowa. Będzie drożej?
· Pierwszy powstanie parking przy dworcu
· Zaniepokoił ją połamany eternit w parku
· Śmierć „Jaskółki” już nie będzie zapomniana
· Drogowcy ustawili znak... za krzakiem
· Wystarczy już tylko jedna wizyta
· Wciąż czujemy się jak na froncie
· Zobacz, jak może wyglądać stara remiza
· Zaczęli projektować Plonową
· Trwa modernizacja stadionu miejskiego
· Wykonawca „zdewastował” plac zabaw
· Wakacyjne wystawy
Wydanie:
PRUSZKOWSKO-GRODZISKIE
· Mają mózgi, dusze i walczą o złoto
· Na razie parking, w przyszłości królestwo młodzieży
· Nowa siłownia pod chmurką
· Zanim rowerem wyjadą na ulicę
· Najwięcej jest wykroczeń
· Łatwiej zaparkujesz przed przesiadką
· Historia miasta w trójwymiarze
· Żywa lekcja historii
· Policjanci dostaną nową siedzibę
· Targowisko w nowej odsłonie
· Galeria Grodova „Budową Roku 2016”
· Przystosują uczniów do wymagań pracodawców
· Operacja „odwodnienie”
· Akcja rewitalizacja
· Podziękowali policjantom
· Zielone światło dla modernizacji pałacu
Wydanie:
GRÓJECKIE
· W Dniu Chynowa bawiła się cała gmina
· Olimpijczyk z indeksem
· Lekcja samorządności
· 36 uczniów uczestniczyło w Misji Przyroda
· Marianna Czamara „Belfrem roku”
· Sceny jak z prawdziwego horroru
· Marian Woronin w Błędowie
· Próbował podpalić kościół
· Rosiewicz wyśpiewał sobie „Ciotkę szarlotkę”
· Dyrektorem to tu jestem ja!
· Grójec będzie płacić mniej
· Każde jabłko na wagę „złota”
· Maliszewski czeka na wyrok
· Spóźniony śmigus-dyngus... pomyjami
· PCM w Grójcu ogłosi upadłość?
· Truskawkom zagłada nie grozi
© 2005-2017  Kurier poludniowy    •    Wszystkie prawa zastrzeżone    •    projekt i wykonanie: iQuest